دفع فوری سنگ کلیه بزرگ به روش PCNL

Share on facebook
Share on google
Share on twitter
Share on linkedin

در گذشته برای درمان فوری سنگ های کلیه و میزنای از روش جراحی باز استفاده می شد که برشی بزرگ بر پهلوی بیمار صورت می گرفت. نفرولیتوتومی از طریق پوست (جراحی بسته سنگ کلیه) یا همان PCNL با ایجاد برشی یک سانتی متری انجام می شود و به همین دلیل اندازه برش، درد، خونریزی و تزریق خون کاهش یافته و همچنین مدت بستری بیمار نیز کمتر می گردد. این تکنیک نسبت به دیگر تکنیک ها میزان موفقیت بیشتری نیز در دفع تمام سنگ ها در یک جلسه دارد.

قبل از مشاوره اولیه، ضروری است تا بیماران تمامی فیلم های عکس برداری خود را از جمله KUB، سی تی اسکن، MRI و سونوگرافی را تهیه کرده و به همراه خود جهت بررسی نزد جراح ببرند. جراح سابقه پزشکی فرد را بررسی کرده و یک معاینه فیزیکی مختصر انجام خواهد داد. همچنین، در ملاقات اول یک آزمایش ادرار نیز انجام خواهد شد. تمامی گزینه های درمانی از بین بردن سنگ ها از جمله مزایا و معایب آن ها با بیمار مطرح خواهند شد. در صورتی که جراح تشخیص دهد فرایند نفرولیتوتومی از طریق پوست برای بیمار مناسب است، فرد به منشی جراح ارجاع داده می شود تا تاریخ جراحی را مشخص کنند.

 

روش PCNL

هنگامی که تاریخ جراحی توسط یکی از منشی های جراح تعیین شد، موارد زیر با بیمار مطرح خواهد شد تا بر اساس نیاز آن ها را انجام دهد. این موارد به سن، سابقه پزشکی و خطر جراحی برای فرد بستگی داشته و در اولین مشاوره بیهوشی قبل از جراحی برای فرد انجام خواهند شد. در طول مدت این مشاوره فرد فرصت صحبت با کارکنان بیهوشی را درباره انواع بیهوشی های موجود و مزایا و معایب آن ها خواهد داشت. این موارد عبارتند از:

  • معاینه فیزیکی
  • الکتروکاردیوگرام یا نوار قلب (EKG)
  • آزمایش کامل خون (CBC)
  • آزمایش های انعقادی خون (PT / PTT)
  • آزمایش جامع متابولیک (شیمی خون)
  • آزمایش ادرار و کشت ادرار
  • آمادگی برای جراحی سنگ کلیه

از مصرف این داروها خودداری کنید!

 موارد زیر لیستی از دارو هایی هستند که باید حداقل ۷ تا ۱۰ روز قبل از عمل از مصرف آن ها خودداری شود. بسیاری از این دارو ها می توانند فعالیت پلاکت ها یا توانایی بدن در لخته کردن خون را تغییر داده و به این ترتیب به خونریزی ناخواسته در حین جراحی منجر شوند. در صورتی که نمی دانید مصرف چه دارویی را باید قبل از جراحی قطع کنید، لطفا با جراح خود تماس بگیرید. قبل از تماس با پزشک معالج و دریافت موافقت او، مصرف هیچ دارویی را نباید قطع کرد. از جمله دارو های ذکر شده می توان به موارد زیر اشاره کرد:
آسپرین، موترین، ایبوپروفن، آدویل، آلکا سلتزر، ویتامین E، تیکلید، کومادین، لاونوکس، سلبرکس، وولتارن، ویوکس، پلاویکس
یک لیست با توضیحات مناسب از این دارو ها و دارو های دیگر توسط جراح به بیمار ارائه خواهد شد.

داروهای بعد از سنگ کلیه

درمان عفونت های ادراری قبل از نفرولیتوتومی

بسیار مهم است که قبل از انجام فرایند PCNL ادرار فرد از هر گونه عفونت عاری باشد. به همین دلیل، در صورت عدم اطمینان از ابتلا به یک عفونت مجاری ادرار باید فورا جراح خود را مطلع ساخت تا کشت ها و درمان های مطلوب صورت گیرند. از جمله علائم این نوع عفونت می توان به سوزش، وجود خون، تکرر و فوریت در ادرار و همچنین تب اشاره کرد.

مراحل دفع فوری سنگ کلیه با

PCNL  تحت بیهوشی عمومی و در حالتی انجام می شود که بیمار بر روی شکم خود خوابیده است. جراح پس از دادن ماده بیهوشی به بیمار آزمایش سیستوسکوپی انجام داده و ماده رنگی مقطر اشعه ایکس یا کربن دی اکسید را از طریق یک کاتتر کوچک موجود در میزنای یا یک لوله تخلیه وارد کلیه می کند تا شاخه های سیستم جمع آوری ادرار را شناسایی کند.

این کار به جراح اجازه می دهد تا سنگ درون کلیه را به طور دقیق شناسایی کرده و سوزنی کوچک را تحت هدایت اشعه ایکس جهت دسترسی به سنگ به درون پوست وارد کند. مجرای این سوزن به طور تقریبی یک سانتی متر است تا امکان قرار گیری یک غلاف پلاستیکی و دوربینی کوچک جهت نمایش سنگ بدست آید.

این سنگ با استفاده از یک دستگاه سنگ شکن لیزری، مکانیکی یا فراصوتی به قطعاتی کوچک شکسته و از طریق غلاف به بیرون از بدن تخلیه می شود. گاهی اوقات، امکان دارد جهت دسترسی و خارج کردن تمامی سنگ ها به بیش از یک مجرا نیاز باشد.

در انتهای جراحی، علاوه بر لوله نفروستومی، امکان دارد یک استنت کوچک میزنای نیز بر جای باقی بماند تا ترشحات کلیه را به درون مثانه تخلیه کند. لوله نفروستومی، مجرایی است که ترشحات کلیه را به درون کیسه ای خارجی تخلیه می کند.

فیلم روش سنگ شکنی درون اندامی PCNL

عوارض عمل جراحی بسته سنگ کلیه

PCNL نیز همانند هر فرایند جراحی دیگری خطرات و عوارضی احتمالی با خود به همراه دارد. خطرات احتمالی با اینکه نادر هستند اما شامل موارد زیر می شوند:

میزان خونریزی در حین عمل PCNL به مقدار حداقل است و احتمال تزریق خون بسته به اندازه سنگ، محل سنگ، و تعداد مجرای های باز شده از ۲ تا ۱۲ درصد متغییر است. با اینکه این مورد الزامی نیست اما بیماران می توانند ۲ ماه قبل از جراحی به مراکز صلیب سرخ در اطراف خود خون اهدا کنند.

در برخی مواقع نیز باکتری ها می توانند در درون سنگ ها رشد کرده و به همین ترتیب در طول جراحی سنگ سبب ایجاد یک عفونت ادراری یا سپسیس (به ندرت) شوند. در نتیجه، عفونت های ادراری باید قبل از جراحی درمان شوند. همچنین، قبل از شروع جراحی به منظور به حداقل رساندن خطر یک عفونت ادراری آنتی بیوتیک های دارای طیف درمانی وسیع به بیماران داده می شود.

به ندرت، اعضای مجاور کلیه ها از جمله روده، کولون، عروق خونی، طحال و کبد می توانند در حین جراحی آسیب بینند. در این موارد، به یک جراحی فوری باز یا جراحی های بیشتر نیاز است. حفره سینه در مجاورت قسمت بالایی کلیه بوده و امکان دارد در حین تلاش جهت دسترسی به یک سنگ در منطقه بالایی کلیه به صورت اتفاقی به آن وارد شده و پنوموتوراکس حاصل شود. به احاطه شدن ریه توسط هوا پنوموتوراکس گفته می شود. این پدیده نیازمند جایگذاری موقت یک مجرای تخلیه ها و مایع از اطراف ریه ها می باشد. رسیدن آسیبی دائمی به کلیه ها که منجر به از بین رفتن آن شود به ندرت اتفاق می افتد. آسیب دائمی به کلیه در حین PCNL می تواند منجر به از بین رفتن کلیه شود که این پدیده بسیار نادر است. آسیب دیدن و پاره شدن میزنای تخلیه کننده کلیه می تواند به ایجاد بافت جای زخم و انسداد منجر شود که خود نیازمند جراحی های بیشتر می باشد.

صرف نظر از تعداد مجرا هایی که برای خارج کردن سنگ ها در کلیه قرار داده شده اند، احتمال ضعیفی وجود دارد که PCNL قادر به از بین بردن موفقیت آمیز تمامی سنگ ها نباشد. این مورد می تواند به دلیل اندازه، تعداد یا محل سنگ هایی باشد که در سیستم جمع آوری ادرار قرار دارند. برای رفع این مشکل امکان دارد به درمان های بیشتر نیاز باشد.

مراقبت های پس از عمل PCNL

  • کنترل درد

ممکن است درد خفیف در محل لوله نفروستومی نیازمند مصرف مسکن باشد. با این حال، به بیماران توصیه می شود تا جهت پیشگیری از ابتلا به یبوست یا تسکین بیش از حد در اسرع وقت به جای دارو های مسکن مخدر از نوع قوی تیلنول استفاده کنند.

  • حمام کردن

می توان با همراه داشتن لوله نفروستومی حمام کرد اما این محل باید فورا پس از حمام کردن به صورت ضربه ای خشک شود. باید از حمام وان یا داغ در طول مدت به همراه داشتن لوله نفروستومی اجتناب شود.

  • فعالیت

انجام پیاده روی روزانه جهت به حداقل رساندن تشکیل لخته های خونی در پا (ترومبوز ورید های عمقی) توصیه می شود. باید از نشستن یا دراز کشیدن در تخت به مدت طولانی اجتناب شود. می توان از پله ها بالا رفت اما این کار باید به آرامی انجام شود. باید حداقل به مدت ۱ تا ۲ هفته پس از جراحی از رانندگی خودداری کرده و تنها در صورتی این کار را انجام داد که مصرف دارو های مسکن مخدر متوقف شده باشد. پس از سپری شدن این مدت، می توان در حد توان فعالیت کرد. فرد می تواند انتظار داشته باشد که ۱ تا ۲ هفته پس از جراحی و یا به گونه توصیه شده توسط پزشک بر سر کار خود بازگردد.

مراقبت های بعد از جراحی کلیه
  • مراقبت از محل نفروستومی

مراقبت از محل نفروستومی جهت اطمینان از بهبود کلیه، حیاتی است. ضروری است تا جریان ادرار به صورت آزادانه از مجرا به درون کیسه ادراری تخلیه شود. این کیسه باید در تمامی اوقات در سطحی پایین تر از بدن قرار داشته باشد. هر روز در هنگام دوش گرفتن باید نواحی اطراف محل ورود لوله نفروستومی را به وسیله آب و صابون تمیز کرد. این ناحیه باید پس از دوش گرفتن به صورت ضربه ای خشک شده و اطراف آن به وسیله پنبه آغشته به پروکسید هیدروژن پاکسازی شود. سپس باید یک پانسمان حاوی گاز تمیز بر روی آن محل قرار داد. در صورتی که تخلیه ادرار از لوله به کیسه ادراری متوقف شود، درد و عفونت افزایش می یابد. این توقف می تواند در اثر انسداد کلیوی ایجاد شود.

در این مواقع باید فورا لوله نفروستومی را از نظر پیچ خوردگی، تحت فشار بودن، کشیدگی و خارج شدن از محل مناسب خود بررسی کرد. در صورت احساس هر گونه تغییر در درد، تب، لرز یا تشکیل عفونت در اطراف محل ورود کاتتر، عدم تخلیه کاتتر یا نشت ترشحات از اطراف آن باید فورا با پزشک خود تماس گرفت.

  • برداشت استنت

استنت میزنای معمولا ظرف ۱ تا ۲ هفته پس از جراحی خارج شده و زمان دقیق آن توسط جراح مشخص می شود. در طول مدتی که استنت در میزنای جای دارد، احساس پری در پهلو یا فوریت در دفع ادرار به عنوان پیامد جایگذاری استنت رایج است. این علائم اغلب با گذشت زمان و سازگار شدن بدن با استنت جایگذاری شده بهبود می یابند. استنت به وسیله فرایند سیستوسکوپی خارج می شود. در این فرایند جراح یک دوربین کوچک و منعطف را به درون مجرای ادرار وارد می کند تا تصاویری بدست آورده و با گرفتن قسمت انتهایی استنت که در مثانه قرار دارد، استنت را خارج کند. انجام این کار کمتر از چند دقیقه به طول می انجامد.

مزیت اولیه PCNL بر دیگر درمان ها از جمله ESWL یا یورتروسکوپی این است که PCNL روشی کم تهاجم است که در یک جلسه درمانی حجم زیادی از سنگ ها را خارج و درمان می کند اما روش های دیگر به چندین جلسه جراحی و دیگر درمان های ذکر شده نیاز دارند.

در حالی که درمان های ESWL و یورتروسکوپی می توانند تحت داروی های آرام بخش وریدی انجام شوند، انجام PCNL نیازمند بیهوشی عمومی است. امکان دارد، برخی بیماران به دلیل شرایط پزشکی خود توانایی تحمل بیهوشی عمومی را نداشته باشند. این روش در مقایسه با روش های دیگر مقداری تهاجمی تر بوده و به میزان اندکی خطر بیشتری به همراه دارد. با این حال، در بیمارانی که بار زیادی از سنگ ها، سنگ های متعدد و یا سنگ هایی دارند که به دیگر روش های درمانی مقاوم هستند، مزایای PCNL بر معایب آن برتری دارند.

PCNL گزینه ای عالی برای بیمارانی است که سنگ های بزرگ کلیوی یا میزنای (بزرگ تر از ۲ سانتی متر)، سنگ های بزرگ متعدد و یا سنگ هایی دارند که به درمان های اولیه با ESWL یا یورتروسکوپی مقاوم بوده اند.

PCNL برای افرادی که بیماری های شدید قلبی یا ریوی داشته و یا اختلالات خونریزی غیر قابل درمان دارند، گزینه ای مناسب نیست. بیماران مبتلا به یک عفونت فعال در مجاری ادرار خود از نظر ابتلا به سپسیس در حین جراحی در معرض خطر بالا تری قرار داشته و باید قبل از انجام PCNL توسط آنتی بیوتیک ها درمان شوند.

سنگ های متعدد می توانند توسط PCNL درمان شوند. این یکی از بزرگ ترین مزایای این روش درمان است زیرا دوربین منعطف می تواند از طریق پوست مستقیما به درون کلیه وارد شده و مراحل شناسایی و برداشت سنگ ها را در یک جلسه درمانی انجام دهد.

با این حال، در مواقعی که صرف نظر از مزیت منعطف بودن دوربین، به تصویر کشیدن تمامی نواحی سیستم جمع کننده ادرار دشوار است، امکان دارد برخی سنگ ها از نظر دور بمانند. در این موارد امکان دارد جهت دسترسی به سنگ های باقی مانده به جایگذاری یک مجرای ثانویه و یا انجام یک فرایند PCNL ثانویه در تاریخی دیگر نیازمند باشد. از سوی دیگر، PCNL می تواند برای از بین بردن اکثریت مقدار سنگ هایی استفاده شود که توسط ESWL یا یورتروسکوپی به جا باقی مانده اند.

در اغلب موارد جهت افزایش تخلیه ادرار از کلیه به مثانه یک استنت میزنای برای بیمار جایگذاری خواهد شد.

موفقیت PCNL به عوامل بسیاری از جمله ترکیب، اندازه، تعداد و محل سنگ در مجاری ادرار و همچنین، وضعیت جسمانی و آناتومی سیستم جمع آوری ادرار کلیه بستگی دارد. جراحان ما به دقت تمامی موارد گفته شده را در نظر گرفته و جهت به حداکثر رساندن میزان موفقیت و تعیین مناسب بودن این فرایند این موارد را با بیمار مطرح می کنند.

پس از انجام فرایند PCNL، جراح با استفاده از انجام یک آزمایش CT اسکن در روز اول بستری پس از عمل موفقیت یا عدم موفقیت جراحی را بیان خواهد کرد. در صورتی که قطعات سنگ در مجرای ادرار وجود داشته باشند، امکان دارد به زمانی بیشتری جهت دفع خود به خود این قطعات نیاز باشد که اغلب چند هفته به طول می انجامد. از سوی دیگر، جراح می تواند انجام درمان های بیشتر از جمله تکرار PCNL، ESWL یا یورتروسکوپی را توصیه کند.

بلی. گاهی اوقات، به دلیل تراکم سنگ ها، اندازه آن ها و یا آناتومی سیستم جمع کننده ادرار قطعات سنگی در مجاری ادرار باقی می مانند که برای برداشت آن ها به انجام مجدد این فرایند نیاز است. این فرایند اغلب چند روز پس از جراحی اولیه انجام می شود. همچنین امکان دارد بسته به نظر جراح این فرایند مجدد برای تاریخی دیگر تنظیم شود.

در صورتی که بیمار به سنگ های کلیوی در هر دو کلیه خود مبتلا باشد، جراحی های دوگانه PCNL می توانند در یک جلسه درمانی یا در دو جلسه درمانی با تاریخ های متفاوت انجام شوند. این تصمیم بر عهده فرد و جراح او می باشد.

دکتر کلیه، مرجع تخصصی بیماری های کلیه و مجاری ادراری

زیر نظر: دکتر حسین کرمی، متخصص جراحی کلیه

این نوشته رو دوست داشتید؟

1

افزودن دیدگاه

ایمیل و مشخصات شما نمایش داده نخواهند شد.

ملاقات حضوری

تماس مستقیم

همه روزه از ساعت 16 تا 20 شب آماده ویزیت بیماران محترم در مطب می باشند. آدرس: تهران، خیابان شریعتی،قلهک،روبروی مسجد قلهک ، کوچه سجاد ، ساختمان پزشکان سجاد، پلاک 68

about-section.png

تمامی حقوق این سایت محفوظ است

طراحی و توسعه توسط ❤ همیار سیستم

Shopping Basket