Share on facebook
Share on telegram
Share on twitter
Share on linkedin

روش های درمانی و جراحی سنگ کلیه مختلفی وجود دارد و اننتخاب نوع درمان به ابعاد سنگ، شرایط جسمی بیمار و تشخیص پزشک بستگی دارد. این روش درمانی معمولا برای سنگ های خیلی بزرگ یا سختی که امکان شکستن آن ها با دیگر روش های درمانی نظیر لیتوتریپسی امواج شوک وجود ندارد مورد استفاده قرار می گیرد.

روش اجرای عمل PCNL کلیه

در عمل PCNL کلیه به کمک سونوگرافی و ماشین های اشعه ایکس، یک سوزن وارد پوست فرد شده و به سیستم کلیه هدایت می شود. سپس یک سیم مخصوص هدایتی وارد بدن خواهد شد. یک بالن از طریق همین سیم وارد بدن می شود تا با بزرگ کردن محل برش پوست، امکان ورود یک لوله باریک ۱ سانتی متری را فراهم کند؛ این لوله از بیرون به داخل کلیه افراد هدایت می شود.

سپس یک تلسکوپ جهت مشاهده سنگ های درون کلیه وارد لوله می شود. سنگ ها نیز یا بدون هیچ تغییری از طریق لوله خارج می شود و یا قبل از آن شکسته خواهند شد. در انتهای پروسه، یک کاتتر کوچک پلاستیکی به نام لوله نفروستومی در داخل کلیه قرار می گیرد تا به صورت موقت ادرار را از بدن خارج کند.

این پروسه درمانی در طی سال های گذشته توسط پزشکان برای بیماران متعددی مورد استفاده قرار گرفته شده است و یک استاندارد قابل قبول برای بیمارانی با سنگ های کلیوی بزرگ ، محکم و یا مقاوم به دیگر روش های درمانی به حساب می آید.

به همین خاطر پروسه جراحی پی سی ان ال حالا توانسته است مشکل بسیاری از بیماران را حل کند و دیگر از عمل های تهاجمی و باز برای این کار کمتر استفاده می شود.

معمولا این عمل جراحی به مدت سه الی چهار ساعت به طول می انجامد. در این پروسه ابتدا یک برش یک سانتی متری در ناحیه مورد نظر از فرد ایجاد خواهد شد. یک لوله در داخل این ناحیه قرار خواهد گرفت و به کمک تصاویر ایکس ری به سمت کلیه فرد هدایت می شود. سپس یک دوربین تلسکوپی کوچک از طریق این لوله وارد می شود تا بتوان به کمک آن موقعیت سنگ در کلیه را رصد کرد. سپس پزشک جراح اقدام به شکستن سنگ مورد نظر و خارج کردن آن از بدن فرد خواهد کرد.

اگر لازم باشد یک لیزر یا دستگاه دیگری به نام لیسوتریپتر (lithotripter) مورد استفاده قرار می گیرد تا بتوان به کمک آن قبل انجام هر کاری ، سنگ های درون کلیه را به تکه های کوچک تری تبدیل کرد.

درد مربوط به دوره پس از عمل جراحی در این روش بسیار کمتر از عمل های سنتی است و بیماران برای مدت کوتاه تری در بیمارستان بستری می شوند. همچنین فرد می تواند زودتر به فعالیت های عادی و روزانه خود برگردد و کار خود را آغاز کند.

همچنین میزان موفقیت این تکنیک در حذف کردن تمامی سنگ ها در قالب یک پروسه تکی بسیار بالا است. این در حالی است که دیگر روش های درمانی نظیر استفاده از امواج شوک لیسوتریپسی (ESWL) معمولا به چندین بار تلاش نیاز دارند.

 

کاتتر عمل PCNL کلیه

زمانی که از حالت بیهوشی خارج شده و بیدار می شوید، لوله نفروستومی را در داخل یک کیسه و یا چسبیده به کمر خود خواهید دید. همچنین یک کاتتر در مثانه شما قرار خواهد داشت. این لوله ها در اکثر موارد ۲۴ الی ۴۸ ساعت پس از عمل جراحی از بدن افراد خارج می شوند.

اقدامات قبل از عمل pcnl

قبل از جلسه مشاوره اولیه ، بسیار مهم است که بیماران تمامی فیلم های آزمایش ایکس ری (نظیر سی تی اسکن کلیه، سونوگرام و KUB) و گزارشات را جمع آوری کنند تا پزشک جراح بتواند به خوبی آن ها را بررسی و آنالیز کند. پزشک جراح به بررسی تاریخچه پزشکی شما پرداخته و یک آزمایش مختصر بدنی انجام خواهد داد.

در جلسه اول معاینه معمولا آزمایش آنالیز وضعیت ادرار برای بیماران انجام می شود. تمامی گزینه های پیش رو جهت درمان سنگ یا سنگ های کلیه در همین زمان مورد بحث قرار گرفته می شوند و ریسک ها و مزایای هر یک از این روش های درمانی بررسی خواهند شد. اگر پزشک جراح تشخیص دهد که شما یک گزینه مناسب برای پروسه درمانی PCNL هستید ، یک تاریخ دقیق جهت انجام عمل جراحی شما طبق زمان های خالی پزشک تنظیم می شود.

قبل از عمل جراحی انتظار چه چیزی را داشته باشیم :

پس از مشخص شدن تاریخ دقیق عمل جراحی شما بر اساس زمان های خالی پزشکان جراح ، آیتم های خاصی بر اساس سن ، تاریخچه پزشکی و ریسک های عمل جراحی به عنوان پیش نیاز مشخص می شوند که در ادامه آن ها را با هم مرور می کنیم.

این موارد در یک جلسه قبل از عمل جراحی و با کمک بی حسی یا بیهوشی در مرکز درمانی ما پیگیری می شوند. تاریخ مربوط به این جلسه درمانی نیز در همان ملاقات اولیه تعیین می گردد.

در حین این جلسه مشاوره می توانید با متخصصان حوزه بیهوشی و بی حسی ما صحبت کنید تا شما را از انواع مختلف مواد و ریسک یا مزایای آن ها آگاه سازند.

آزمایش های قبل از عمل pcnl کلیه

  • آزمایش بدنی
  • الکتروکاردیوگرام یا همان EKG
  • شمارش کامل خون ( CBC )
  • مشخصات مربوط به انعقاد خون ( PT / PTT )
  • پنل کامل متابولیک
  • آزمایش و آنالیز ادرار

قطع دارو قبل از عمل کلیه

در ادامه لیستی از داروهایی که باید ۷ الی ۱۰ روز قبل از عمل جراحی از مصرف آن ها اجتناب کرد را آورده ایم. بسیاری از این دارو ها توانایی ایجاد تغییرات در پلاکت خون و کارکرد آن را دارند و همچنین ممکن است توانایی بدن شما در لخته کردن خون را دچار تغییراتی کنند. در نتیجه در صورت مصرف این دارو ها قبل از پروسه عمل جراحی ، احتمال خون ریزی فرد بالا خواهد بود.

اگر در مورد دارو هایی که می توانید قبل از عمل جراحی مصرف کنید شک دارید حتما با مطب پزشک معالج خود تماس بگیرید تا به شما در این زمینه کمک کنند. دارو های خود را بدون اطلاع دادن به پزشک تجویز کننده آن ها قطع نکنید؛ حتما پس از کسب تاییدیه از آن ها ، اقدام به انجام این کار کنید.

دارو هایی که نباید تا ۷ الی ۱۰ روز قبل از عمل جراحی مصرف شوند:

  • آسپرین ، موترین (Motrin) ، ایبوپروفن، ادویل (Advi)، آلکا سلتزر، ویتامین E، تیسلید (Ticlid) ، کومادین (Coumadin)، لووِنوکس (Lovenox)، سلبرکس (Celebrex)، وُلتارن (Voltaren)، ویوکس (Vioxx)، پلاویکس (Plavix)
  • لیستی رسمی و دقیق از این داروها و دیگر موارد توسط پزشک جراح برایتان تنظیم می شود که طبق آن عمل کنید

عفونت های مجاری ادرار قبل از عمل جراحی pcnl

عدم وجود عفونت در ادرار بیمار قبل از انجام عمل جراحی PCNL بسیار مهم و ضروری است. بنابراین اگر حس می کنید مشکل عفونت مجاری ادرار دارید (حس سوزش در حین ادرار کردن ، وجود خون در ادرار ، تکرر ادرار و فشار زیاد و همچنین تب) حتما پزشک معالج خود را خیلی زود از این موضوع با خبر کنید تا بتواند پروسه درمانی مناسب این وضعیت را تعیین کند.

مراقبت پس از عمل PCNL در بیمارستان

انتظار مرخص شدن در عرض ۱ الی ۲ روز پس از عمل جراحی PCNL کلیه را داشته باشید. صبح روز بعد عمل نفرولیتوتومی، آزمایشی به نام سی تی اسکن انجام می شود تا پزشکان از خارج شدن تمامی سنگ های کلیه مطمئن شوند. لوله نفروستومی پس از اینکه پزشک نتیجه سی تی اسکن شما را رویت کند از بدنتان خارج می شود. در تعداد کمی از بیماران، لوله نفروستومی برای مدت بیشتری در داخل بدن باقی می ماند. پزشک جراح پس از انجام پروسه درمانی به شما خواهد گفت که آیا لوله نفروستومی باید برای مدت بیشتری در بدنتان باقی بماند یا خیر.

مراقبت پس از عمل پی سی ان ال در خانه

به مدت ۴ ساعت پس از عمل جراحی باید در تخت خواب استراحت کنید.

پزشکان و پرستاران شما را تشویق می کنند تا کم کم راه بروید و به مرور سرعت خود را بیشتر کنید.

از بلند کردن اجسام سنگین برای ۴ هفته پس از عمل جراحی خود اجتناب کنید.

از مواردی همچون پیاده روی های طولانی، بالا رفتن سریع از پله ها و رانندگی به مدت ۳ هفته خودداری کنید.

تا دو هفته پس از عمل جراحی فعالیت جنسی نداشته باشید.

استحمام پس از جراحی PCNL کلیه

امکان دوش گرفتن همراه با کیسه اوروستومی وجود دارد. فقط حتما پس از اتمام دوش خود این کیسه را با حوله خشک کنید.

اگر لباس های خشک در اختیار دارید، پس از دوش گرفتن حتما آنها را جایگزین لباس های خیس خود کنید. این کار را پس از خشک کردن زخم انجام دهید.

از رفتن به داخل وان یا استخر شنا تا زمانی که زخم روی پوستتان بهبود نیافته است خودداری کنید (معمولا دو الی سه هفته باید صبر کنید).

تا ۷ الی ۱۰ روز پس از عمل جراحی، انتظار داشتن ادراری به رنگ کرن بری (قرمز) همراه با لخته های کوچک خون از داخل لوله نفروستومی یا مثانه را داشته باشید. به مرور زمان ادرار شما به رنگ طبیعی زرد خود باز خواهد گشت.

اگر با یک لوله نفروستومی به خانه بروید

پرستاران به شما و اعضای خانواده نحوه مراقبت از لوله نفرستومی، کیسه ای که لوله را پوشش می دهد و نحوه گیره زدن آن در صورت نیاز را آموزش می دهند.

شما توسط یک پرستار مخصوص خانگی معاینه خواهید شد.

ممکن است یک آزمایش توسط پزشک جراح تجویز شود تا به کمک آن جهت خارج شدن لوله از بدن تصمیم گیری کند.

 اگر بدون لوله نفروستومی به خانه بروید

اگر لوله نفرستومی پس از آزمایش سی تی اسکن از بدن شما خارج شود، تنها با کیسه پلاستیکی مخصوصی که محل زخم را پوشش می دهد مرخص خواهید شد.

پرستاران به شما و اعضای خانواده آموزش می دهند چگونه ادرار را از داخل کیسه خارج کنید. پس از خشک شدن کیسه (معمولا یک تا دو روز بعد از عمل جراحی) می توانید آن را به همراه چسب نگه دارنده بر روی سوراخ پوست از بدن جدا کنید؛ درست مثل کندن یک چسب زخم از روی پوست. این ناحیه را باید به کمک یک بانداژ خشک پوشش دهید. اگر این بانداژ جدید خیس شد، آن را عوض کنید. پس از یک الی دو روز می توانید به کلی بانداژ را نیز از روی زخم روی پوست جدا کنید.

زخم کوچکی که در نفرولیتوتومی بر روی پوست ایجاد می شود معمولا در عرض دو الی سه روز از بین خواهد رفت. اگر هیچ نشتی از این ناحیه وجود ندارد می توانید بانداژ را از روی آن خارج کنید.

شرایط مراجعه به پزشک

در صورت رخ دادن هر کدام از مواردی که در پایین ذکر می کنیم، حتما با پزشک خود در تماس باشید و یا به اورژانس مراجعه کنید

داشتن تب و لرز (دمای بالای ۳۸٫۴ درجه سانتی گراد)

داشتن درد زیادی که به کمک داروهای تجویزی از بین نمی رود، به خصوص همراه با کاهش میزان ادراری که از لوله نفروستومی خارج می شود

داشتن حس ادامه دار تهوع و استفراغ که بیش از نیم روز طول بکشد.

پس از گذشت یک هفته، حجم زیادی ادرار از خروجی زخم جراحی خارج شود ( زمانی که نیاز به تخلیه کیسه هر یک الی دو ساعت داشته باشید)

افزایش میزان خون در ادرار ( به رنگ کچاپ) و یا دفع سنگ هایی به اندازه سکه های کوچک از طریق ادرار

خارج شدن و یا شکستن لوله نفروستومی یا داشتن ورم در اطراف لوله نفروستومی در روز های بعد از عمل PCNL کلیه

وجود یک بوی خاص و بد در اطراف لوله نفروستومی

چرا جراحی سنگ کلیه به روش PCNL را  انتخاب کنم؟

تصمیم بر انجام این روش، بر اساس اندازه ی سنگ است. در مورد سنگ های بسیار بزرگ یا مجموعه ای از سنگ ها، این یک روش استاندارد است.

 آیا جراحی سنگ کلیه به روش PCNL محدودیتی هم دارد؟

درست است که PCNL می تواند تقریباً هر نوع سنگی را پاکسازی کند، اما محدودیت هایی هم دارد. PCNL تقریباً می تواند سنگ ها را با یک مرتبه عمل و بدون نیاز به روش دیگری پاکسازی کند، اما سنگ های خیلی بزرگ و پیچیده معمولاً نیاز به کمک روش های دیگر هم دارد. به علاوه، در این روش از استنت یا لوله ی تخلیه به طور موقت استفاده می شود که نارضایتی ایجاد می کند. نفرولیتوتومی زیرپوستی ماهیت تهاجمی دارد و نیاز است بیمار یک شب در بیمارستان بستری شود. بعلاوه اینکه نمی توان آن را در مورد بیمارانی که از داروهای رقیق کننده ی خون استفاده می کنند، به کار برد.

عوارض عمل جراحی PCNL 

این روش وقتی توسط یک جراح باتجربه در جراحی سنگ کلیه انجام شود بسیار مطمئن و بی خطر است و بیماران رضایت بالایی از آن دارند. با این حال، چون روشی تهاجمی است مشکلاتی هم به همراه دارد. البته چیزهایی نظیر خونریزی شدید یا آسیب به کلیه و بافت های مجاور، تقریباً غیر معمول است. اما مشکلات شایع بعد از این عمل، درد بعد از عمل کلیه به صورت خفیف در ناحیه ی برش، نیاز به وجود استنت یا لوله ی تخلیه در بدن به طور موقت، و وجود خون در ادرار است.


دکتر کلیه، مرجع تخصصی بیماری های کلیه و مجاری ادراری

زیر نظر: دکتر حسین کرمی، متخصص جراحی کلیه

این نوشته رو دوست داشتید؟

10
Shopping Basket