دفع سنگ ریزه های کلیه به روش سنتی و جدید

Share on facebook
Share on google
Share on twitter
Share on linkedin

در طول تاریخ، سنگ ها همیشه در دستگاه مجارى ادرارى ( کلیه و مثانه) تشکیل شده اند.

۴٨٠٠ سال  قبل از میلاد مسیح اولین سنگ دستگاه مجارى انسانى ثبت شده است.

یکى از اولین سنگ هاى دستگاه مجارى ادرارى بر روى یک مومیایى مصرى که متعلق به ۴٨٠٠ سال پیش از میلاد مسیح است، ثبت شده است.

درمان سنگ هاى مثانه به روش سنتی

اولین مرجع کتبى در مورد جراحى سنگ هاى دستگاه مجارى ادرارى متعلق به بقراط ( ٣٧٠  – ۴۶٠ سال قبل از میلاد مسیح) است.

البته در نوشته هاى او این عبارت به این صورت وجود دارد که او مى گوید:

” من حتى براى بیمارانى که بیمارى آنها مبرهن است، جراحى سنگ را انجام نمى دهم.  من این عمل را به دست طبیبان مى سپارم. “، که مشخص  مى کند که او اعتقاد داشته جراحى سنگ هاى دستگاه مجارى ادرارى یک عمل تخصصى است.

تا قرن نوزدهم سنگ هاى مثانه را از قسمت پرینوم ( ناحیه مابین آلت تناسلى و مقعد) و بدون بى هوشى بر مى داشتند.

که در این روش خطر بالاى عفونت  یا مرگ به دلیل خونریزى وجود داشت.

این تصویر نشان مى دهد که براى انجام این جراحى، چگونه به سه مرد براى نگه داشتن بیمار نیاز بوده است.

این وضعیت را موقعیت لایتوتومى مى نامد، و امروزه از این موقعیت گیرى براى انجام جراحى بر روى بیماران همچنان استفاده مى شود.
متخصصین معروف بسیارى در زمینه جراحى سنگ هاى دستگاه مجارى ادرارى وجود دارد که در طى سال ها تجربه تکنیک این جراحى را توصیف و اصلاح کردند:

  • آمونیوس لیتوتوموس Ammonius Lithotomus) ( از اسکندریه ( ٢٠٠ سال قبل از میلاد مسیح)
  • سلسوس (Celsus) قرن یکم
  • پائولوس آگینتا (Paulis Aegineta) پزشک یونانى بیزانس، قرن هفتم
  • آلبوسیاز (Albucasis) استفاده از فورسپس ( به جاى اسکوپ) و استفاده از مته براى خرد کردن و حذف سنگ ها را ابداع کرد
  • پیر فرانکو (١۵٠۵-١۵٧٨) پیشگام در متد سوپوروپابیک لیتوتومى بود
  • فره ژاک بئولیو (معروف به فره ژاک بولوت) ، متعلق به قرن شانزدهم میلادی، یک لیتوتومیست و راهب اهل دومینیک بود. ادعا شده بود که او موضوع شعرى با عنوان فره ژاک در مهد کودک ها بوده است، که البته این موضوع بطور رسمى به اثبات نرسیده است.
  • در مورد یوهان آندریاس ایسنبارت ، (١۶۶٣-١٧٢٧) و ویلیام چسلدن (William Cheselden)، (١۶٨٨-١۶۵٢) گفته مى شد که آنها قادر بودند تا لیتوتومی را در حدود ١ دقیقه انجام دهند.
  • جین زولما آموسات ، (١٧٩۶-١٨۵۶)، اوگست ناتان ، (١٨٠٧-١٨٧٣)، هنری تامپسون ، (١٨٢٠-١٨٩۴) ویلیام تورنیل ، اولین لایتوتومی سوپراپوبیکى را در سال ١٧٢٢ انجام داد. گفته مى شود او از بهترین جراحان در این زمینه زمان خودش بوده است.

دفع سنگ ریزه کلیه از مجاری مثانه

گام بزرگ بعدى، خرد کردن سنگ ریزه و شن کلیه و دستگاه مجارى ادرارى از راه مجارى خروجى مثانه بود.

این جراحى به صورت بسته انجام مى شد. جراحان این روش را به این صورت توصیف کردند که سوزنى را وارد مجارى خروجى ادرار مى کردند و با ضربه زدن به سوزن از طریق یک چکش، سنگ را خرد مى کردند.  

بعدها دستگاه های لیتوتریت برای گرفتن و خرد کردن سنگ قبل از برداشتن از طریق مجارى خروجى مثانه، ایجاد شد.

جان سیوى آل (١٧٩٧-١٨۶٧)، یک متخصص اورولوژیست فرانسوى بود که در سال ١٨٣٢ دستگاه لیتوتریت را اختراع کرد.

او پیشگام عمل ارولوژی و جراحی مدرن بود.

روش های پیشرفته جراحی سنگ کلیه

در ٣٠ سال گذشته پیشرفت هاى زیادی در تکنولوژی مورد استفاده برای درمان سنگهای دستگاه مجارى ادرارى به وجود آمده است.

در اوایل دهه ١٩٨٠ اولین لیتوتریپترها به صورت بالینی مورد استفاده قرار گرفتند و در ٢٠ سال اخیر اورتروسکوپ هاى انعطاف پذیر و نیمه سختی ساخته شده اند تا بتوان داخل دستگاه مجارى ادرارى را به دنبال سنگ گشت و آن را خرد کرد.

این روش ها در حذف سنگ هاى دستگاه مجارى ادرارى عموما بسیار امن و موثر هستند.

مراقبت های بعد از دفع سنگ کلیه

به دلیل این که سنگ کلیه داشتید، در مراکز خدمات درمانى و یا بیمارستان به سر مى بردید.

شما مى بایست چند گام براى مراقبت از خود بردارید.

اینکه چه مراحلى را پشت سر مى گذارید بستگى به نوع سنگى دارد که شما داشتید، و این مراحل شامل موارد زیر مى باشد:

  • نوشیدن زیاد آب و یا دیگر مایعات
  • از یک نوع غذا بیشتر استفاده کنید و استفاده از تنوع غذایى را کاهش دهید.
  • مصرف دارو تا از ایجاد مجدد سنگ کلیوى جلوگیرى شود
  • قرص دفع سنگ کلیه ( داروهاى ضد التهاب، الفا بلاکر)

ممکن است از شما خواسته شود تا سنگ کلیه خود را بگیرید.

شما مى توانید این کار را با جمع آورى تمامى ادرارهاى خود و ابکش کردن آن، انجام دهید، دکتر شما نحوه انجام آن را به شما توضیح خواهد داد.

برای دفع سنگ کلیه چه بخوریم؟

یک راه خانگی دفع سنگ کلیه ، توجه به رژیم غذایی مناسب است. برای جلوگیری از ایجاد مجدد سنگ کلیه و یا جلوگیری از ابتلا به آن، مردم باید مقدار زیادی آب بنوشند، استفاده از نمک و پروتئین حیوانى را محدود کنند، غذاهای حاوی اگزالات زیاد را کاهش دهند، و در مورد مصرف کلسیم بیش از حد در مکمل ها بیشتر احتیاط کنند.

رژیم غذایی سنگ کلیه کلسیمى

برای درمان سنگ کلیه در منزل ، اگر شما سنگ هاى کلیوى کلسیمى دارید از این دستورالعمل پیروى کنید:

  • به مقدار کافى مایعات بنوشید، خصوصا آب
  • نمک کمترى بخورید. غذاهاى مکزیکى و چینى، آب گوجه فرنگى، غذاهاى کنسروى معمول، غذاهاى فراورى شده معمولا داراى نمک زیادى هستند. به دنبال مخصولاتى با نمک کم و یا بى نمک باشید.
  • فقط دو یا سه وعده در روز از غذایى که کلسیم زیادى دارند استفاده کنید، مانند شیر، پنیر، ماست، صدف و توفو.
  • پرتقال یا لیموى تازه بخورید، یا لیموناد تازه بنوشید. سیترات موجود در این غذاها مانع تشکیل سنگ مى شود.
  • مقدار پروتئین مصرفى خود را کاهش دهید. گوشت بدون چربى مصرف کنید.
  • یک رژیم کم چرب تنظیم کنید.

از خوردن کلسیم و ویتامین دى خوددارى کنید، مگر آنکه دکتر شما استفاده از آن را به شما توصیه کند.

  • مراقب آنتى اسید ها باشید، چرا که داراى کلسیم هستند. از پزشک خود مشاوره بگیرید که استفاده از چه آنتى اسیدى براى شما ایمن است.
  • بدن شما همچنان نیاز دارد که مقدار طبیعى کلیسیم را از رژیم غذایى خود دریافت کنید. محدود کردن کلسیم ممکن است احتمال تشکیل سنگ را افزایش دهد.

در مورد مصرف ویتامیل سى یا روغن ماهى حتما با پزشک خود مشورت کنید، چرا که ممکن است براى شما خطرناک باشد.

اگر پزشک شما بر این باور است که شما سنگ هاى کلسیمى اوگزالات دارید، ممکن است نیاز باشد غذاهایى که داراى اوگزالات هستند را هم محدود کنید. این غذاها شامل موارد زیر مى باشد:

  • میوه ها: ریواس، کشمش ها، سالاد میوه کنسروى، توت فرنگى ها، انگور کانکورد
  • سبزیجات: چغندر، تره فرنگى، کدو ، سیب زمینى شیرین، اسفناج، گوجه فرنگى، کاهو
  • نوشیدنى ها: چاى و قهوه هاى فورى
  • دیگر غذاها: بلغور، توفو، آجیل، و شکلات
رژیم غذایی سنگ کلیه کلسیمی

رژیم غذایی سنگ کلیه اسید اوریک

اگر شما سنگ هاى اوریک اسیدى دارید، از خوردن این غذاها اجتناب کنید:

  • مشروبات الکلى
  • ماهى
  • مارچوبه
  • مخمر یا مخمر ماء الشعیر
  • گل کلم
  • شاه ماهى
  • حبوبات ( لوبیا و نخود خشک)
  • انواع قارچ ها
  • انواع روغن
  • گوشت هاى اندامى مانند جگر، قلوه، خرخره
  • ساردین
  • اسفناج

دیگر پیشنهادات براى رژیم شما شامل موارد زیر مى باشد:

  • در هر وعده غذایى بیشتر از ٨ گرم گوشت نخورید
  • از خوردن غذاهاى چرب مانند انواع سس سالاد، بستنى، و غذاهاى سرخ شده اجتناب کنید
  • به مقدار کافى کربوهیدرات بخورید
  • لیمو و پرتقال بیشترى بخورید و لیموناد تازه بنوشید، چرا که سیترات این غذاها مانع از تشکیل سنگ مى شود.
  • مایعات بیشترى بنوشید، خصوصا آب

اگر برنامه ای برای کاهش وزن دارید، این کار را به آهستگى انجام دهید.

کاهش وزن سریع باعث تشکیل سنگ هاى اوریک اسیدى مى شود.

دکتر کلیه، مرجع تخصصی بیماری های کلیه و مجاری ادراری

زیر نظر: دکتر حسین کرمی، متخصص جراحی کلیه

این نوشته رو دوست داشتید؟

1

ملاقات حضوری

تماس مستقیم

همه روزه از ساعت 16 تا 20 شب آماده ویزیت بیماران محترم در مطب می باشند. آدرس: تهران، خیابان شریعتی،قلهک،روبروی مسجد قلهک ، کوچه سجاد ، ساختمان پزشکان سجاد، پلاک 68

about-section.png

تمامی حقوق این سایت محفوظ است

Shopping Basket