تشخیص و درمان سنگ کلیه شاخ گوزنی

Share on facebook
Share on google
Share on twitter
Share on linkedin

استرویت ( ماده اصلی سنگ شاخ گوزنی ) یک ماده معدنی است که توسط باکتری ها در دستگاه ادراری تولید می شود.

 حدود ۱۰ تا ۱۵ درصد سنگ کلیه ها از نوع شاخ گوزنی هستند، این نوع سنگ در زنان بیشتر از مردان است.

 سنگ های شاخ گوزنی می توانند بسیار سریع بزرگ شوند و در نهایت کلیه، حالب یا مثانه را مسدود کنند و به کلیه آسیب برسانند.

 چهار نوع سنگ اصلی کلیوی وجود دارد:

  • سنگ های کلسیمی
  • سنگ های استرویت یا شاخ گوزنی (منیزیم آمونیوم فسفات)
  • سنگ های اسید اوریکی
  • سنگ های سیستئینی

خرد شدن سنگ همراه با ادرار در ۲۴ ساعت می تواند علت تشکیل سنگ در بیش از ۹۵ درصد از بیماران باشد.

انواع سنگ کلیه

درمان اختصاصی می تواند بیش از ۸۰% در بهبود بیماری و بیش از ۹۰% در کاهش احتمال عود بیماری کمک کند.

بنابراین، پزشکان اورژانس باید اهمیت پیگیری اورولوژی، به ویژه در بیماران مبتلا به سنگ های مکرر، تک کلیه ای ها یا افراد با سابقه جراحی قبلی جراجی یا سنگ کلیه و در همه کودکان را مورد تأکید قرار دهند.

باکتری ها در دستگاه ادراری هنگام تبدیل اوره به آمونیاک ، استرویت تولید می کنند.  برای تولید استرویت، ادرار باید قلیایی باشد. عفونت ادراری می تواند ادرار را قلیایی کند.  سنگ های شاخ گوزنی اغلب در زنان دارای عفونت ادراری ایجاد می شوند.

علت تشکیل سنگ شاخ گوزنی

 مصرف کم مایعات، با حجم کم ادرار تولید شده پس از آن، باعث تولید سنگ هایی با غلظت بالای اسیدی در ادرار می شود، این عامل مهمترین عامل تشکیل سنگ کلیه است. 

ماهیت دقیق آسیب های لوله ای یا اختلال عملکردی که منجر به تشکیل سنگ می شود مشخص نشده است.

 در تحقیقات جدید علت بیماری های دستگاه ادراری ، افزایش سطوح ادراری کلسیم، اگزالات و اسید اوریک که منجر به تشکیل سنگ می شوند و همچنین کاهش میزان سیترات ادرار گزارش شده است.

 هایپرکلسیوری شایع ترین اختلال متابولیک است.  برخی از موارد هایپرکلسیوری به افزایش جذب کلسیم در روده ( به علت مکمل های کلسیم یا مکانیسم جذب بیش از حد کلسیم ) و برخی دیگر به بازجذب بیش از حد کلسیم از استخوان ها (به ویژه هیپرپاراتیروئیدیسم) و برخی نیز به علت عدم توانایی لوله های کلیه به منظور جذب درست کلسیم در فیلتراسیون گلومرولی کلیه مربوط می شود.

منیزیم و سیترات، مهار کننده های مهم تشکیل سنگ در دستگاه ادراری هستند.  سطوح پایین این مواد در ادرار باعث تشکیل سنگ می شود.

سنگ های شاخ گوزنی

اشریشیا کلای قادر به تجزیه اوره نیست و بنابراین با سنگ های شاخ گوزنی همراه نیست. از آنجا که آمونیاک در طول فرایند کاتالیتیک تولید می شود، pH ادرار معمولا بیشتر از ۷ است.

 ناهنجاری های آناتومی این نواحی که بیماران را مستعد ابتلا به عفونت های کلیوی مکرر می کنند، باید مورد بررسی و اصلاح قرار گیرند. عفونت ادراری تا دفع کامل سنگ برطرف نمی شود .

علائم سنگ های شاخ گوزنی

علائم سنگ کلیه در زنان و مردان متفاوت است. علائم سنگ های شاخ گوزنی شبیه به انواع دیگر سنگ ها می باشد و می تواند شامل موارد زیر باشد:

  • درد در پهلو و پشت
  • تب
  • نیاز مکرر به ادرار کردن
  • درد حین ادرار کردن
  • خون در ادرار

تشخیص سنگ های شاخ گوزنی

 پزشک یک یا چند آزمایش از تست های زیر را برای کمک به تشخیص علت علائم شما درخواست می دهد:

آزمایش خون

پزشک ممکن است از شما نمونه خون برای بررسی سطوح مواد زائد ، مانند کلسیم و اسید اوریک که می توانند به سنگ تبدیل شوند، بگیرد.

آزمایش ادرار

در آزمایش ادرار نمونه ای از ادرار را برای تشخیص عفونت ادراری بررسی می کنند.  پزشک ممکن است برای بررسی وجود باکتری در ادرار از آن نمونه یک کشت نیز درخواست کند . 

کشت ادرار ۲۴ ساعته

برای این آزمایش، شما باید تمام ادرار خود  را در یک دوره ۲۴ ساعته جمع آوری کنید.  سپس آزمایشگاه کشت را از نظر وجود مواد تشکیل دهنده سنگ مانند کلسیم، اگزالات و اسید اوریک بررسی می کند.

سونوگرافی با اشعه ایکس

در این تست از کلیه ها و سایر اعضای دستگاه ادراری با اشعه ایکس عکس گرفته می شود.

سی تی اسکن

این تست با اشعه ایکس از زوایای مختلف از دستگاه ادراری شما عکس می گیرد.​

اسکن ام آر آی

یک میدان مغناطیسی قدرتمند و امواج رادیویی عکس های دقیقی از دستگاه ادراری شما می گیرد.

اوروگرافی داخل وریدی

این آزمایش با استفاده از اشعه ایکس و یک رنگ مخصوص برای دیدن کلیه ها، حالب ها و مثانه انجام می شود.

درمان سنگ های شاخ گوزنی به روش PCNL

درمان سنگ کلیه شاخ گوزنی مهم است، زیرا اگر به اندازه کافی بزرگ شوند، می توانند به کلیه های شما آسیب برسانند و منجر به عفونت های خطرناک شوند.  پزشکان این سنگ ها را با روش های لیتوتریپسی موج ضربه ای (SWL) یا نفرولیتوتومی زیرپوستی (PCNL) درمان می کنند.

درمان سنگ کلیه شاخ گوزنی

 نفرولیتوتومی زیر پوستی درمان ترجیحی برای افرادی است که سنگ های متعددی دارند که توسط لیتوتریپسی موج ضربه ای شکسته نمی شوند.  جراح یک برش کوچک در پشت ایجاد کرده و یک اسکوپ و چندین ابزار کوچک دیگر را وارد می کند.  سپس سنگ را از طریق برش برمی دارد.  شما در طول عمل جراحی خواب خواهید بود و ممکن است پس از عمل مجبور شوید چند روز بعد در بیمارستان بستری بمانید.

 لیتوتریپسی موج ضربه ای با استفاده از امواج ضربه ای شدید از یک دستگاه خارج از بدن سنگ ها را به قطعات کوچک می شکند.  پس از این درمان، تکه سنگ ها از دستگاه ادراری عبور کرده و از طریق ادرار خارج می شوند.  اگر سنگ ها بسیار بزرگ یا متعدد باشند، ممکن است انجام این روش بیش از یک بار نیاز باشد.

 اگر این دو روش برای شما مقدور نباشد، پزشک ممکن است توصیه به عمل جراحی باز برای حذف سنگ ها کند.  جراح یک برش بزرگتر در شکم یا پهلو ایجاد کرده و سنگ ها را از کلیه خارج می کند.  اگر کلیه شما توسط سنگ ها بسیار آسیب دیده باشد، ممکن است نیاز به برداشتن خود کلیه نیز باشد .

رژیم غذایی سنگ شاخ گوزنی

رژیم غذایی ممکن است در پیشگیری از تشکیل سنگ های شاخ گوزنی موثر باشد زیرا از طریق عفونت ایجاد می شوند.

رزیم غذایی سنگ شاخ گوزنی

اما برخی مایعات ممکن است محیط دستگاه ادراری را برای تشکیل سنگ دشوار کنند . مانند :

  • لیموناد
  • آب پرتقال
  • آب ذغال اخته
  • قهوه و چای 

 همچنین، سعی کنید مایعات زیاد مصرف کنید.  کریستال ها در ادرار رقیق کمتر تشکیل می شوند.  برخی از پزشکان توصیه می کنند به میزانی آب آشامیدنی و مایعات مصرف کنید تا روزانه حدود ۲ لیتر ادرار تولید شود. در مورد میزان مایعات مصرفی با پزشک خود مشورت کنید.

دکتر کلیه ، مرجع تخصصی درمان کلیه و مجاری ادراری

زیر نظر متخصص کلیه: دکتر حسین کرمی

این نوشته رو دوست داشتید؟

2

ملاقات حضوری

تماس مستقیم

همه روزه از ساعت 16 تا 20 شب آماده ویزیت بیماران محترم در مطب می باشند. آدرس: تهران، خیابان شریعتی،قلهک،روبروی مسجد قلهک ، کوچه سجاد ، ساختمان پزشکان سجاد، پلاک 68

about-section.png

تمامی حقوق این سایت محفوظ است

Shopping Basket