تشخیص نوع سنگ کلیه بر اساس رنگ

Share on facebook
Share on google
Share on twitter
Share on linkedin

سنگ های کلسیمی رایج ترین نوع سنگ های کلیوی بوده و در حدود ۸۰ درصد این موارد را به خود اختصاص می دهند. سنگ های کلیسمی خود نیز از دو دسته کلسیم اگزالات و کلسیم فسفات تشکیل شده که نوع اول از رواج بیشتری برخوردار است. ادرار برخی افراد حاوی مقادیر زیادی از کلسیم است که این وضعیت خطر ابتلا به سنگ های کلسیمی را بیشتر می کند. حتی افرادی که دارای مقادیر طبیعی کلسیم در ادرار خود هستند نیز می توانند در اثر عوامل دیگر به این سنگ ها دچار شوند.

سنگ کلیه قرمز رنگ نشانه چیست؟

سنگ های اسید اوریکی ۵ تا ۱۰ درصد سنگ های کلیوی را تشکیل می دهند. اسید اوریک یک ماده زائد است که در اثر تغییرات شیمیایی بدن به وجود می آید. کریستال های اسید اوریک به خوبی در ادرار اسیدی حل نشده و سنگ های اسید اوریکی را تشکیل می دهند. این سنگ ها می توانند در اثر اسهال مزمن، دیابت، نقرس و چاقی به وجود آیند. علاوه بر این، مصرف رژیم های غذایی سرشار از پروتئین حیوانی و دارای مقادیر اندک میوه و سبزیجات نیز می تواند امکان تشکیل این سنگ ها را فراهم کند. سنگ های اسید اوریکی می توانند بزرگ، متعدد بوده و رنگ سنگ کلیه اسید اوریکی نارنجی یا قرمز باشد.

سنگ کلیه اسید اوریک

گاهی اوقات این کریستال ها به صورت سنگ های قرمز یا نارنجی به همراه ادرار دفع می شوند. سنگ های اسید اوریکی بر خلاف انواع کلسیمی، جهت تشکیل کریستال نیازمند اتصال به دیگر اتم ها و مولکول ها نیستند. هنگامی که اسیدیته خون به اندازه کافی پایین است کریستال های اسید اوریک به سرعت و ظرف چند ثانیه تشکیل می شوند. این کریستال ها به صورت سنگ های کوچک و نارنجی به همراه ادرار دفع می شوند.

کریستال ها در صورت ماندن در بدن به سرعت به سنگ هایی بزرگ تبدیل می شوند. از آنجایی که مقدار اسید اوریک ادرار بسیار بیشتر از اکسالیک اسید است، سنگ های اسید اوریکی می توانند به سرعت به اندازه های بزرگی برسند. برخی از این سنگ ها تمام مجاری جمع کننده ادرار را در کلیه در بر می گیرند.

تشخیص رنگ سنگ کلیه

جدول رنگ سنگ کلیه

اسیدیته ادرار و کنترل تشکیل سنگ ها

 از آنجایی که فرایند تشکیل سنگ تقریبا به طور کامل به اسیدیته ادرار بستگی دارد، درمان سنگ های اسید اوریکی بسیار آسان است. تنها با مصرف مقادیری از مکمل های قلیایی می توان ادرار هر بیماری را قلیایی و از اتصال اتم های هیدروژن و نیتروژن جلوگیری کرد. علاوه بر این موارد، اسید اوریک نیز به صورت محلول در آب باقی می ماند. با انجام این درمان ساده، ابتلا به سنگ ها رفع شده و بیماری بازگشت نخواهد کرد.

متاسفانه، سنگ ها اغلب حاوی اسید اوریک و کلسیم اگزالات هستند. در این موارد علاوه بر قلیایی کردن ادرار، باید علت تشکیل سنگ های کلسیم اگزالات را نیز شناسایی کرد. کریستال های فسفات کلسیم به ندرت با اسید اوریک ترکیب می شوند زیرا جهت برداشتن اتم های هیدروژن از فسفات به ادراری نسبتا قلیایی نیاز است. با برداشته شدن اتم های هیدروژن، فسفات دارای دو بار منفی شده و می تواند با اتم های کلسیمی پیوند مناسبی برقرار کند. در اسیدیته های بالا تر، اسید اوریک به صورت محلول باقی خواهد ماند.

سنگ های شاخ گوزنی شایع نبوده اما با این حال ۱۰ درصد سنگ های کلیوی را تشکیل می دهند. این سنگ ها با عفونت های عود کننده مجاری ادرار ارتباط دارند. برخی باکتری ها اسیدیته ادرار را کاهش و خاصیت قلیایی آن را افزایش می دهند. سنگ های منیزیوم آمونیوم فسفات یا استروویتی در ادرار قلیایی شکل می گیرند. این موارد اغلب دارای اندازه بزرگ، انشعاب و سرعت رشد بالا هستند.

سنگ کلیه شاخ گوزنی

سنگ های سیستئینی کمترین شیوع را در بین سنگ های کلیوی دارند. سیستئین یک آمینو اسید است که در برخی مواد غذایی وجود دارد. آمینو اسید ها اجزای سازنده پروتئین ها هستند. وجود مقادیر زیاد سیستئین در ادرار (سیستئنوری) ناشی از یک اختلال متابولیکی نادر و وراثتی است. کلیه های افراد مبتلا به این اختلال سیستئین را از ادرار بازجذب نمی کنند. چنین سنگ هایی اغلب در دوران کودکی شکل می گیرند.

سنگ های کلسیمی

کریستال های کلسیم اگزالات در اثر ترکیب کلسیم با اکسالیک اسید تشکیل می شوند. 

این ترکیب حاوی دو اتم کربن، چهار اتم اکسیژن و دو اتم هیدروژن است. در مواردی که ادرار اسیدی است هیدروژن های دارای بار مثبت اکسیژن های دارای بار منفی را رها می کنند. در نتیجه، مولکول اگزالات حاوی دو بار منفی می شود. در شکل سمت راست، یک اکسیژن دارای بار منفی هیدروژن مولکول آب مجاور و اتم اکسیژن دیگر اتم کلسیم حاوی بار مثبت را به خود جذب می کند.

سنگ کلیوی کلسیم اگزالات به صورت دو نوع کلسیم اگزالات مونو هیدرات و دی هیدرات وجود دارد. نوع اول سخت تر بوده و مقاومت بیشتری نسبت به شکسته شدن توسط سنگ شکنی از خود نشان می دهد. همچنین، در مواردی که مقدار اگزالات ادرار بالا می رود احتمال تشکیل نوع اول بیشتر است.

عوامل تشکیل سنگ کلیه اگزالاتی

عوامل مختلفی می تواند احتمال تشکیل سنگ های کلسیم اگزالات را افزایش دهد که از جمله آن می توان به موارد زیر اشاره کرد:

بیماری های سیستمی

گاهی اوقات این نوع سنگ کلیوی ناشی از عوامل سیستمی است که از جمله آن ها می توان به بیماری روده، پرکاری پاراتیروئید نوع اول یا هایپر اگزالوری نوع اول اشاره کرد. تنها پزشکان قادر به تشخیص علت و یا بیماری ایجاد کننده سنگ ها هستند. بیماران قادر به تشخیص این عوامل نیستند اما می توانند با ارائه سابقه کامل پزشکی خود به پزشک کمک کنند.

ایدیوپاتیک (بدون علت)

اغلب اوقات این نوع سنگ کلیوی در اثر ترکیبی از عوامل وراثت، رژیم غذایی و سبک زندگی به وجود می آیند. این موارد تحت عنوان سنگ های کلسیم اگزالات ایدیوپاتیک شناخته می شوند. با اینکه پزشکان ارتباط بین سبک زندگی و ابتلا به سنگ ها را تشخیص داده و پیشنهاد هایی نیز جهت تغییر سبک زندگی ارائه می دهند، اما بیماران خود باید این تغییرات را ایجاد و حفظ کنند. هنگامی که تغییر در سبک زندگی کافی نیست، پزشکان مصرف دارو را نیز برای بیماران تجویز می کنند. در این موارد نیز بیماران نقش درمانگر فعال را در مقابله با بیماری خود دارند.

دکتر کلیه، مرجع درمان کلیه و مجاری ادراری

زیر نظر: دکتر حسین کرمی، متخصص جراحی کلیه

 

این نوشته رو دوست داشتید؟

4

ملاقات حضوری

تماس مستقیم

همه روزه از ساعت 16 تا 20 شب آماده ویزیت بیماران محترم در مطب می باشند. آدرس: تهران، خیابان شریعتی،قلهک،روبروی مسجد قلهک ، کوچه سجاد ، ساختمان پزشکان سجاد، پلاک 68

about-section.png

تمامی حقوق این سایت محفوظ است

Shopping Basket