زیر نظر متخصص جراحی: دکتر حسین کرمی

به اشتراک گذاری بر روی facebook
به اشتراک گذاری بر روی telegram
به اشتراک گذاری بر روی twitter
به اشتراک گذاری بر روی linkedin

کلیه ها یکی از اجزای اصلی بدن می باشند که کارهای مهمی انجام می دهند. تعدادی از بیماری ها می توانند بر کلیه ها تأثیر بگذارند. عوامل پزشکی یا محیطی می توانند منجر به بیماری کلیه شوند و آنها از زمان تولد در برخی افراد می توانند باعث مشکلات عملکردی و ساختاری شوند. در این مقاله به بررسی 8 نوع از بیماری های کلیه، علائم هر یک و نحوه ی پیشگیری و درمان آن ها می پردازیم.

انواع بیماری های کلیوی عبارت اند از:

در افرادی با نفروپاتی دیابتی، در نتیجه ی دیابت طولانی مدت، آسیب به مویرگ های کلیه وارد می شود. علائم تا سال ها پس از شروع آسیب، مشخص نمی شوند.

علائم نفروپاتی دیابتی:

سنگ های کلیه می تواند از جمع شدن مواد معدنی موجود در کلیه ایجاد شوند. آنها باعث درد شدید می شوند و اگر میزنای را مسدود کنند، می توانند بر عملکرد کلیه تأثیر بگذارند.

2- عفونت های کلیه

این عفونت ها معمولاً ناشی از باکتری موجود در مثانه می باشند که به کلیه ها منتقل می شوند. علائم عفونت کلیه شامل کمر درد، ادرار دردناک و گاهی اوقات تب می باشد. تغییرات در ادرار شامل وجود خون، کدر شدن و بوی متفاوت است.

عفونت های کلیه در خانم ها به ویژه خانم های باردار بیشتر از آقایان می باشند. عفونت کلیه معمولا با آنتی بیوتیک ها درمان می شود.

انواع بیماری های کلیه

در افرادی با نارسایی کلیوی، کلیه ها قادر به تصفیه مواد زائد از خون به طور مؤثر نیستند. اگر آسیب دیدگی باعث نارسایی کلیه شود، همچون استفاده ی بیش از حد دارو، شرایط اغلب با درمان برگشت پذیر است. با این وجود، اگر دلیل، بیماری باشد، نارسایی کلیه اغلب به طور کامل درمان نمی شود.

4- هیدرونفروز کلیه

هیدرونفروز یا همان ورم کلیه معمولا در زمانی اتفاق می افتد که یک انسداد مانع از خروج ادرار از کلیه می شود و باعث ایجاد درد شدیدی می شود. با گذر زمان، کلیه ممکن است آتروفی کند یا کوچک شود.

5- دو میزنای

دو میزنای بین کلیه و مثانه به جای یکی ایجاد می شوند. عوارض اندکی وجود دارد، اما می تواند احتمال خطر عفونت مجرای ادراری در زنان و بی اختیاری ادرار را افزایش دهد. وجود دو میزنای می تواند تقریبا 1 درصد افراد را تحت تأثیر قرار دهد.

عفونت ادراری یکی از بیماری های شایع در زنان می باشد که می توان با برخی از گیاهان دارویی به درمان آن ها پرداخت.

6- نفریت interstitial (بینابینی)

واکنش به داروها یا باکتری ها می تواند فضاهای در کلیه را ملتهب کند. درمان معمولا شامل از بین بردن عامل التهاب و یا تغییر دوره مصرف دارو می باشد.

7- تومور کلیه

تومورها می توانند خوش خیم یا بدخیم باشند. سرطان های خوش خیم گسترش نمی یابند، اما سرطان های بدخیم می توانند تهاجمی باشند. شایع ترین سرطان کلیه که بدخیم می باشد، سرزان سلول کلیوی است.

8- سندروم نفروتیک

آسیب به عملکرد کلیه باعث افزایش سطوحی از پروتئین در ادرار می شود. این امر منجر به کمبود پروتئین در سرتاسر بدن می شود که آب را درون بافت ها جذب می کند.

علائم سندروم نفروتیک:

  1. چشمان بادکرده
  2. افزایش سطح کلسترول
  3. وجود مایعات در ریه
  4. کم خونی

تغییرات در ادرار و کمر درد، به ویژه در یک قسمت می تواند عامل مشکلات کلیه باشد.

عواملی که باعث آسیب به کلیه ها می شود

کمر درد یکی از علائم آسیب کلیه می باشد. برخی از علل شایع آسیب کلیه عبارتند از:

#مسکن ها

استفاده از داروی درد در طولانی مدت باعث بیماری نفریت ضد درد مزمن می شود. به عنوان مثال می توان به آسپرین، استامینوفن و داروهای ضد التهابی غیر استروئیدی (NSAID) اشاره کرد.

#نفروپاتی IgA

نفروپاتی IgA در زمانی روی می دهد که آنتی بادی های ایمونوگلوبین در کلیه ساخته شوند. IgA بخش حیاتی از سیستم ایمنی بدن را شکل می دهد، اما تجمع آن می تواند مضر باشد. بیماری به آهستگی پیشرفت می کند، گاهی اوقات 20 سال نیز طول می کشد. علائم شامل درد شکمی، دانه های پوستی و ورم مفاصل است. که این علائم منجر به نارسایی کلیه می شوند.

#لیتیوم

پزشکان لیتیوم را برای درمان اسکیزوفرنی و اختلال دو قطبی تجویز می کنند. گرچه، لیتیوم می تواند در طولانی مدت باعث نفروپاتی شود. با وجود احتمال خطر، فرد می تواند با نظارت دقیق پزشکی از عوارض جانبی لیتیوم پیشگیری کند.

#اثرات شیمی درمانی

شایع ترین نوع مشکل کلیه در افراد مبتلا به سرطان، آسیب حاد کلیه می باشد. این امر ممکن است به علت اسهال و استفراغ شدید باشد که از عوارض شایع شیمی درمانی می باشد.

#الکل

الکل توانایی کلیه برای تصفیه خون را کاهش می دهد. هچنین بدن را با کمبود آب مواجه می کند و ترمیم تعادل داخلی بدن مشکل می شود و فشار خون را افزایش می دهد.

بسیار از افراد بر این باورند که با مصرف آب جو یا الکل می توانند به دفع سنگ کلیه کمک کنند. اما آیا این مورد درست است؟ برای دفع سنگ کلیه با آب جو باید در روز چه میزان از  جوشانده جو میل نماییم . برای اطلاعات کامل پیشنهاد می کنیم به مطالعه مقاله زیر بپردازید.

نکات لازم برای حفظ سلامتی کلیه ها

نوشیدن آب می تواند کلیه ها را در شرایط خوبی نگه دارد. موارد زیر پیشنهاداتی برای سالم نگه داشتن کلیه، پیشگیری از آسیب کلیه ها و دوری از بیماری های کلیوی می باشد.

✔رژیم غذایی مناسب

اکثر مشکلات کلیه از فشار خون بالا و دیابت می باشند. در نتیجه، حفظ یک رژیم غذایی سالم می تواند از چندین علل شایع بیماری کلیه پیشگیری کنند. مؤسسه ملی قلب، ریه و خون (NHLBI) رژیم DASH را برای حفظ فشار خون سالم توصیه می کند.

✔ورزش

ورزش به مدت 30 دقیقه در روز می تواند احتمال خطر فشار خون بالا و چاقی را که هر دو باعث فشار بر سلامت کلیه هستند را کاهش دهد.

✔نوشیدن آب

مصرف مایعات، به ویژه آب بسیار مهم می باشد. تقریبا 6 تا 8 فنجان آب در روز می تواند سلامت کلیه را حفظ کند و یا بهبود بخشد.

✔عدم مصرف بیش از حد مکمل ها

در هنگام مصرف مکمل ها دقت کنید، چرا که همه ی آنها مکمل های غذایی و ویتامین های مفید نیستند. برخی از آنها اگر به مقدار بسیار زیادی مصرف شوند می توانند به کلیه آسیب برسانند.

✔کاهش مصرف نمک

جذب سدیم را تا مقدار حداکثر 2300 میلی گرم سدیم در روز محدود کنید.

✔عدم مصرف الکل و سیگار

مصرف بیش از حد نوشیدن در روز می تواند به کلیه ها آسیب برساند و عملکرد کلیوی را مختل کند. دود تنباکو رگ های خونی را محدود می کند . کلیه ها ، بدون تولید خون کافی قادر به کامل کردن کار معمول خود نیستند.

✔داروهای بدون تجویز پزشک (OTC)

یک دارو صرفا برای اینکه نیازی به تجویز پزشک ندارد، بی خطر نیست. استفاده بیش از حد از داروهای بدون نسخه ،مانند ایبوپروفن و ناپروکسن می توانند بر کلیه ها آسیب برسانند.

✔انجام غربالگری

هر فرد مبتلا به فشار خون یا دیابت باید غربالگری منظم کلیه را برای کمک که تشخیص هر مشکل احتمالی انجام دهد. 

✔درمان بیماری های قلبی و دیابت

به دنبال کردن دستورالعمل های پزشک برای مدیریت این شرایط می تواند از کلیه ها در طولانی مدت محافظت کند.

رابطه قلب و کلیه

✔خواب و کنترل اضطراب

مؤسسه ی ملی بیماری های گوارشی و کلیوی (NIDDK) 7 تا  8 ساعت خواب شب و فعالیت هایی برای کاهش استرس را توصیه می کنند.

در نظم کامل نگه داشتن کلیه ها برای سلامت عمومی بدن ضروری می باشد.

درمان بیماری های کلیه با دیالیز

در صورت آسیب شدید کلیه، دیالیز ممکن است بهترین گزینه باشد. این روش درمانی تنها برای نارسایی کلیه در مرحله ی آخر مورد استفاده قرار می گیرد که 85 تا 90 درصد عملکرد کلیه از بین رفته است. دیالیز کلیه برای کامل کردن برخی از عملکردهای کلیه ی سالم انجام می شود.

این موارد شامل:

  1. حذف مواد زائد بدن، نمک اضافی و آب
  2. حفظ سطوح مناسب مواد شیمیایی در خون، شامل پتاسیم ، بی کربنات و سدیوم
  3. حفظ فشار خون

دو نوع رایج دیالیز کلیه عبارتند از:

*همودیالیز

یک کلیه مصنوعی یا همودیالیزر، مواد زائد، مواد اضافی و مواد شیمیایی را از بین می برد. پزشک معالج با استفاده از یک نقطه ورودی در بدن از طریق اتصال شریان ها و رگ زیر پوست، یک رگ خونی بزرگتر ایجاد می کند. خون درون همودیالیزر عبور می کند، معالجه می شود و سپس به بدن برمی گردد. این کار معمولا 3 تا 4 بار در هفته انجام می شود. دیالیز منظم تر تأثیر سودمند بیشتری دارد.

*دیالیز peritoneal

پزشک یک محلول استریل حاوی گلوکز را درون حفره ی شکمی در اطراف روده وارد می کند. این peritoneum می باشد و یک غشای محافظ آن را در بر می گیرد. هنگامی که مواد اضافی وارد حفره ی شکمی می شوند، غشای  peritoneal مواد زائد را تصفیه می کنند.

در دیالیز peritonea مداوم، مایع از طریق یک کاتتر تخلیه می شود. فرد 4 تا 5 بار این مایعات را در روز تخلیه می کند. در دیالیز  peritonea خودکار، فرایند در تمام زمانها روی می دهد.

دکتر حسین کرمی متخصص کلیه و مجاری ادراری

0
Shopping Basket