آزمایش های لازم برای تشخیص سنگ کلیه

Share on facebook
Share on google
Share on twitter
Share on linkedin

چنانچه دچار علائم سنگ کلیه شده‌اید، یعنی در شکم و پهلوهایتان احساس درد شدید می‌کنید، باید برای آزمایش تشخیص سنگ کلیه سریعا به پزشک مراجعه کنید. با انجام یک معاینه ساده پزشکی، اورولوژی یا نفرولوژی می‌توان سنگ را تشخیص داد. البته در اکثر مواقع درد آنقدر شدید است که فرصت برای این کارها نیست و بیمار بلافاصله به اورژانس برده می‎شود. در سال ۲۰۰۹ حدود ۱٫۳ میلیون ویزیت برای سنگ کلیه در اورژنس صورت گرفته است.

فارغ از اینکه قرار است در بیمارستان یا خانه تحت نظر باشید، باید تعدادی آزمایش ادرار، تصویربرداری و آزمایش خون انجام دهید تا سنگ کلیه شما تشخیص داده شود. برخی از این آزمایشات علت سنگ کلیه را هم مشخص می‌کنند.

تصویربرداری در تشخیص سنگ کلیه

معمولا پزشکان سنگ کلیه را از روی علائمی که شما دارید، معاینه پزشکی و تست‌های تصویربرداری تشخیص می‌دهند. تصویربرداری از کلیه‌ها، مثانه و حالب امکان تشخیص سنگ را به پزشک می‌دهد.

رایج‌ترین تست‌های تصویربرداری که برای تشخیص سنگ کلیه انجام می‌شوند عبارتند از:

✅سی تی اسکن سنگ کلیه (Computerized Tomography)

با تهیه عکس‌های سه بعدی از شکم و لگن بدون استفاده از ماده رنگی برای کنتراست و با کمی پرتو افکنی این تست انجام می‌شود. همانطور که دکتر هشمی می‌گوید، پزشکان در قسمت اورژانس معمولا دستور سی تی اسکن می‌دهند چرا که بسیار سریع و دقیق است.

✅فراصوت

با ایجاد امواج صدا، تصاویر دقیق از بدن بدست می‌آید. پزشکان از این روش برای تشخیص سنگ کلیه در زنان باردار و افرادی که نمی‌خواهند در معرض پرتو افکنی قرار گیرند، استفاده می‌کنند. یکی از موانع استفاده از فراصوت در اورژانس نسبی بودن دقت آن در تشخیص سنگ است. به گزارش مجله پزشکی اورژلنسی در فوریه ۲۰۱۸، فراصوت ممکن است سنگ‌های ریز داخل کلیه و حالب را تشخیص ندهد.

تشخیص سنگ کلیه با آزمایش ادرار

در کنار تصویربرداری، معمولا پزشکان دستور انجام آزمایشات ادرار داده تا به علت و نحوه رشد سنگ کلیه پی ببرند. به عقیده نعیم ملوف، دستیار پروفسور پزشکی داخلی در دانشگاه UT دالاس، این اطلاعات به پزشک کمک می‌کند دستورات لازم را به شما جهت پیشگیری از سنگ‌های بعدی بدهد. حداقل ۳۱ درصد از افرادی که دارای سنگ کلیه هستند، در ده سال بعدی زندگیشان هم دچار این بیماری می‌شوند.

سنگ کلیه از مواد معدنی و مواد دیگری تشکیل شده که در آزمایشات ادرار قابل تشخیص هستند. انواع سنگ کلیه شامل سنگ‌های کلسیمی (هم کلسیم اگزالات وهم کلسیم فسفرات)، سنگ‌های اسید اوریک، سنگ‌های شاخ گوزنی و سنگ‌های سیستاین است.

البته تجزیه شیمیایی ادرار و فرهنگ ادرار کردن می‌توانند به پزشک نشان دهند شما دارای عفونت هستید یا خیر. به گفته دکتر  بشیس، دستیار پرفسور اورولوژی در مرکز سلامت UC در کالیفرنیا، عفونت همراه سنگ کلیه یک عارضه بسیار خطرناک است. اگر ادرار پشت یک سنگ در حالب گیر کند، عفونت ایجاد می‌شود. این مساله خود باعث عفونت بافت کلیه یا سرایت عفونت به جریان خون، بعلاوه هیدرونفروز می‌شود.

                      آیا می دانید هیدرونفروز چیست؟ برای آشنایی با هیدرونفروز بر روی دکمه زیر کلیک نمایید.

 

ممکن است پزشکان دستور انجام آزمایشات زیر را جهت تشخیص سنگ کلیه دهند:

تست pH ادرار

زدن چوب کوچکی در ادرار و سپس تجزیه ادرار می‌تواند میزان اسیدی بودن یا آلکالین داشتن آن را نشان دهد. دکتر هشمی می‌گوید این آزمایش تشخیص سنگ کلیه می‌تواند به پزشک کمک کند نوع سنگ را تشخیص دهد. برای نمونه pH بالا نشان دهنده میزان زیادی سنگ استرووایت است که از پسمانده باکتری بوجود می‌آید، در حالیکه میزان پایین PH می‌تواند نشان دهنده اسید اوریک باشد.

تجزیه میکروسکوپی ادرار

برای انجام این آزمایش، ادرار زیر میکروسکوپ قرار گرفته تا کریستال‌های ساخته شده از مواد معدنی آن تشخیص داده شوند. برای مثال کریستال‌های اسید اوریک در افراد دارای سنگ اسید اوریک یافت می‌شوند. کریستال‌های کلسیم اگزالات، نشان دهنده سنگ کلسیم اگزالات هستند.تجزیه ادرار توسط میکروسکوپ می‌تواند به پزشک کمک کند نشانه‌های عفونت یا خون را پیدا کند.

تجزیه میکروسکوپی ادرار

جمع‌آوری ادرار ۲۴ساعته

معمولا پزشکان دستور جمع‌آوری ادرار ۲۴ ساعته می‌دهند. این امر بدان معناست که بیمار باید ادرار خود را در ۲۴ ساعت جمع‌آوری کند. برخی از پزشکان توصیه می‌کنند دو نمونه تست در دو روز متوالی انجام شود.

از این نمونه ادرار پزشک می‌تواند تشخیص دهد که بیمار قبلا دچار سنگ کلیه بوده یا خیر و اینکه سنگ چگونه شکل گرفته است.

این آزمایش میزان کلسیم، اسید اوریک و اگزالات که در برخی سنگ‌ها یافت می‌شوند را نشان می‌دهد.

هم‌چنین میزان سیترات (فرمی از اوریک اسید) و منیزیم معدنی که هر دو از ایجاد سنگ پیشگیری می‌کنند اندازه گیری می‌شود. این آزمایش سطح سدیم را اندازه گرفته چرا که سدیم بالا موجب بالا رفتن سطح کلسیم ادرار شده و خطر ابتلا به سنگ کلیه را افزایش می‌دهد.

تجزیه سنگ

این آزمایش به تشخیص سنگی می‌پردازد که از مجرای پیشاب گذشته است.

مطالعه بیشتر: راه های دفع سنگ کلیه

تشخیص سنگ کلیه با آزمایش خون

در کنار تصویربرداری و آزمایشات ادرار، پزشک می‌تواند از آزماش خون بعنوان آزمایش تشخیص سنگ کلیه استفاده کند تا اطلاعات مهم را در مورد علت تشکیل سنگ وخطرات احتمالی  آن به دست اورد. آزمایش خون می‌تواند کمک کند تا:

وضعیت اصلی را تشخیص دهید: برای نمونه پزشکان می‌توانند میزان اسید اوریک و کلسیم خون را اندازه بگیرند. سطح بالای اسید اوریک به معنای داشتن نقرس، نوعی آرتروز است که موجب سنگ اسید اوریک می‌شود. سطح بالای کلسیم خون به معنای بیش از حد فعال بودن غدد پاراتیروئید است. این وضعیت را پاراتیروئید شدید می‌گویند که باعث تشکیل سنگ‌های ریز کلسیمی در کلیه می‌شود.

✅ نشانه‌های آنمی را پیدا کنید: گاهی پزشک دستور آزمایش شمارش کامل گلبول‌های خون را می‌دهد. آزمایش تشخیص سنگ کلیه نشان ‍اتمی‌دهد شما آنمی دارید یا خیر. بدین معنا که میزان سلول‌های قرمز خونتان پایین است و سطح هموگلوبین خونتان چقدر است.

✅ عفونت را تشخیص دهید: آزمایش شمارش کامل گلبول‌های خون می‌تواند نشان دهد میزان سلول‌های سفید شما بالا رفته است. این موضوع نشان دهنده عفونت است.

✅ عملکرد کلیه را تخمین بزنید: بدلیل اینکه سنگ‌ها می‌توانند به کلیه آسیب بزنند، پزشک عملکرد خون را می‌سنجد تا از میزان کراتینین و نیتروژن آن مطلع شود. این مواد جزو مواد زایدی هستند که کلیه‌ها نمی‌گذارند وارد خون شوند.

✅ میزان الکترولیت را اندازه بگیرید: این آزمایش مقدار الکترولیت، نمک‌های مهم و مواد معدنی بدن مثل پتاسیم و سدیم را تخمین می‌زند. در نتیجه سنگ کلیه میزان این مواد تغییر می‌کند.

             آیا می دانید علائم سنگ کلیه چیست؟ برای آشنایی بیشتر با علائم سنگ کلیه بر روی دکمه زیر کلیک کنید.

اقدامات قبل از مراجعه به متخصص اورولوژی

رعایت نکاتی که در دیدار پزشک به دلیل سنگ کلیه لازم است:

  • علائم خود را جایی یادداشت کنید و سؤالات خود را بنویسید.
  • آمادگی لازم را برای دادن تمام اطلاعات و سوابق بیماری خود به پزشک داشته باشید.
  • میزان مایعاتی که در روز می‌نوشید را اندازه بگیرید.
  • اطلاعات مربوط به عادات رژیم غذاییتان را به پزشک بدهید. برخی از این عادات در ایجاد سنگ کلیه نقش دارند.
  • نتیجه آزمایشات پزشکی قبلی خود را همراه داشته باشید و به پزشک نشان دهید.
  • میزان کافی آب بنوشید تا درصورتیکه نیاز به انجام آزمایش ادرار بود بتوانید آن را انجام دهید.
  • چنانچه سنگی دفع کردید آن را نگه داشته و به پزشکتان نشان دهید تا بتواند آن را تجزیه کند.

دکتر کلیه

مرجع درمان بیماری های کلیه و مجاری ادراری

زیر نظر فوق تخصص ارولوژی، دکتر حسین کرمی

این نوشته رو دوست داشتید؟

0

ملاقات حضوری

تماس مستقیم

همه روزه از ساعت 16 تا 20 شب آماده ویزیت بیماران محترم در مطب می باشند. آدرس: تهران، خیابان شریعتی،قلهک،روبروی مسجد قلهک ، کوچه سجاد ، ساختمان پزشکان سجاد، پلاک 68

about-section.png

تمامی حقوق این سایت محفوظ است

Shopping Basket